top of page

A Identidade Parda no Brasil: Desafios de Pertencimento e Invisibilidade Racial

16 de out. de 2024
3 min de leitura


Quantas vezes você já se questionou sobre a sua identidade racial? No Brasil, um país marcado pela diversidade, o termo "pardo" aparece nos censos e em debates sobre raça e etnia. Mas o que ele realmente significa? Para muitos, ser "pardo" é viver em um espaço indefinido, onde o pertencimento parece sempre distante. Este post explora a complexidade da identidade parda e o impacto que ela tem na vida de milhões de brasileiros, tanto no campo social quanto no profissional.



Ilustração de um homem caminhando por uma escada formada por rostos humanos, simbolizando a complexidade da identidade parda e o processo de autoconhecimento e pertencimento racial no Brasil.


História e Origem do Termo: Uma Identidade em Limbo


O termo "pardo" surgiu no Brasil colonial, sendo usado para descrever pessoas de ascendência mista, principalmente de europeus, africanos e indígenas. Diferente de outras classificações raciais, "pardo" nunca foi uma identidade única, mas sim uma categoria ampla e fluida. Hoje, muitos brasileiros que se autodeclaram "pardos" enfrentam dificuldades para se identificar claramente dentro dessa classificação.


A identidade parda no Brasil é marcada por uma condição de "limbo racial", como descrito por Lauro Felipe Eusébio Gomes. Esse limbo resulta de séculos de políticas de embranquecimento e miscigenação, que começaram com a violência contra mulheres negras e indígenas. A construção social dos pardos é permeada pela negação de sua identidade negra e pela pressão para se aproximar da branquitude. Isso cria uma sensação de não-pertencimento, onde o pardo é "negro demais para ser branco, e branco demais para ser negro".



Pertencimento e Desigualdades Raciais no Brasil


Impactos Sociais e Racismo Estrutural


Pessoas pardas frequentemente navegam entre a branquitude e a negritude, tentando encontrar aceitação em uma sociedade que ainda associa a branquitude à superioridade. Esse fenômeno reflete um processo histórico em que o embranquecimento foi incentivado como forma de "diluir" as identidades raciais. Como resultado, muitas vezes, pessoas pardas tentam "apagar" características que as distinguem para serem vistas como parte do "todo".


Esse "não-lugar" vivido por pessoas pardas é um reflexo do mito da democracia racial — a ideia de que o Brasil é uma sociedade harmoniosamente miscigenada. No entanto, essa narrativa oculta as barreiras e violências que ainda impactam a vida de pessoas negras e pardas, especialmente em termos de reconhecimento e pertencimento.



Inclusão, Resistência e Representatividade da Identidade Parda


Para promover uma inclusão genuína, é crucial desconstruir o mito da democracia racial, que disfarça as desigualdades e impede o avanço das discussões sobre identidade e inclusão. A representatividade de pessoas pardas em espaços de poder e decisão é essencial não apenas para combater o racismo estrutural, mas também para valorizar a ancestralidade afro-brasileira e indígena.


Iniciativas de inclusão precisam ir além de políticas formais e reconhecer a importância de resgatar a identidade racial e promover a consciência racial. Isso inclui incentivar o diálogo sobre a história e a cultura afro-brasileira e indígena, combatendo o apagamento dessas identidades. A resistência ao embranquecimento deve ser vista como um ato de afirmação e empoderamento, reforçando o pertencimento e a valorização da identidade.


Para aprofundar a discussão sobre identidade racial no Brasil, leia também nosso post "Pardo é Cor? O limbo da Raça"


Dados sobre Representatividade e Desigualdades


  • Em 2021, pessoas pardas representavam 45% da força de trabalho, mas apenas 29,5% dos cargos gerenciais, enquanto pessoas brancas, com 43,8% da força de trabalho, ocupavam 69% dos cargos de liderança.

  • A taxa de informalidade é maior entre pessoas pardas (47%) do que entre pessoas brancas (32,7%). Além disso, o rendimento médio mensal das pessoas pardas (R$ 1.814) é significativamente menor que o das pessoas brancas (R$ 3.099).

  • Embora representem a maioria dos inscritos no ENEM, pessoas pardas enfrentam maiores desafios para acessar o ensino superior e cursos de prestígio, como Medicina, onde sua participação é de apenas 25%.

  • A taxa de homicídios entre pessoas pardas (34,1 por 100 mil habitantes) é quase três vezes maior que a das pessoas brancas (11,5 por 100 mil habitantes), evidenciando a desigualdade na segurança pública.



Referências


  • Gomes, L. F. E. (2019). Ser Pardo: O Limbo Identitário-Racial Brasileiro e a Reivindicação da Identidade. Instituto Federal de Minas Gerais.

  • Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (IBGE). (2021). Informativo sobre Desigualdades Sociais por Cor ou Raça no Brasil.

  • Devulsjy, A. (2020). Colorismo: Feminismos Plurais. São Paulo: Jandaíra.

  • Almeida, S. L. (2019). Racismo Estrutural. São Paulo: Sueli Carneiro.o.

73 comentários


b52 ờ thì đúng là đang nói mấy nền tảng giải trí nên mình cũng mở thử cho biết thôi. Vừa vào thấy trang làm khá gọn, nhìn cái là biết nên kéo xuống chỗ nào, đỡ phải đoán. Mình để ý họ trình bày thông tin theo dạng khối rõ ràng, kiểu từng mảng tách bạch nên đọc lướt cũng không mỏi mắt. Có mấy đoạn dùng danh sách và ô thông tin xếp thẳng hàng, nhìn nhanh là bắt được ý chính, không phải soi từng dòng. Menu để khá dễ thấy, bấm qua lại không bị giật lag gì, cảm giác mượt mượt. Nói chung kiểu giao diện này hợp cho người chỉ ghé qua xem sơ…

Curtir

xx88.com mình mới lướt thử vì thấy mấy đứa bạn nói hoài, kiểu vào xem giao diện cho biết thôi. Vừa mở lên thấy trang bố cục khá sáng sủa, không bị dồn chữ nên nhìn đỡ mệt mắt. Mình để ý cái thanh menu đặt ngay chỗ dễ thấy, bấm qua lại mấy mục cũng nhanh, không phải mò lâu. Với lại cách họ chia nội dung thành từng khối rõ ràng nên kéo xuống vẫn biết mình đang ở phần nào. Nói chung cảm giác dùng khá “thoải mái” chứ không rối. Điểm mình thích nhất vẫn là phần menu và các khối thông tin được canh gọn, nhìn phát là hiểu ngay trên giao diện.

Curtir

https://sc88e.com/ hôm trước mình thấy bạn bè nhắc nên cũng bấm vào nghía thử cho biết thôi. Mình không tìm hiểu sâu hay tham gia gì, chủ yếu xem giao diện có dễ nhìn không. Cảm giác đầu tiên là trang làm khá thoáng, chữ không bị dồn dập nên đọc lướt vẫn ổn. Mấy phần nội dung được chia thành từng khối rõ ràng, nhìn cái là biết đang ở mục nào chứ không phải kéo lên kéo xuống để đoán. Mình cũng thích cái cách họ căn lề và chia cột gọn gàng, nên mắt không bị mỏi khi xem trên màn hình điện thoại. Nói chung vào vài phút thấy dễ làm quen vì menu đặt ngay…

Curtir

Bài viết dễ theo dõi, đọc mạch lạc và cảm ơn bạn đã chia sẻ tin mở rộng bên Relish. Mình thì ngày nào cũng xem thống kê XSMB nên tự gom lại thành một trang nhỏ cho tiện tra cứu nhanh, khỏi phải lục nhiều nơi. Bạn nào cũng quan tâm số liệu cập nhật theo ngày thì ghé xem thử https://ms.gravatar.com/soicauxsmbpro

Curtir

https://qqs8889.com/ mình cũng chỉ kiểu tò mò bấm vào xem thử chứ không có ngồi “cày” gì đâu. Vừa vào thấy giao diện khá thoáng, chữ không bị dồn dập nên nhìn đỡ mỏi mắt. Mình thích nhất là cách họ sắp xếp nội dung theo từng khối rõ ràng, lướt nhanh vẫn nắm được chỗ nào là thông tin chính. Cái menu đặt ngay chỗ dễ thấy nên chuyển qua lại giữa mấy mục cũng tiện, không phải tìm vòng vòng. Nói chung cảm giác dùng như một trang làm gọn gàng từ đầu, không bị rối. Nhìn mấy khung thông tin dạng bảng/cột canh thẳng hàng nên đọc lướt cũng dễ, và các khối nội dung tách phần…

Curtir

crie um futuro
de pertencimento!

assine a nossa newsletter!

Muda Disso_Logotipo Horizontal Preto.png

Mudando pessoas através de pessoas.

nos siga nas redes

  • Instagram
  • LinkedIn
bottom of page